Domowy wilgotnościomierz do ścian nie poda wiarygodnej wilgotności muru w procentach masy, ale dobrze sprawdza się do porównań. Pokazuje, które miejsca są wyraźnie bardziej mokre od suchego fragmentu tej samej ściany i czy wynik spada w czasie. Sole, metal w murze i stan tynku zniekształcają odczyt, dlatego decyzje o remoncie wymagają pomiaru metodą referencyjną.
Co naprawdę mierzy domowy wilgotnościomierz?
Domowy wilgotnościomierz nie mierzy wody bezpośrednio, tylko zjawisko elektryczne, na które woda wpływa. Liczba na ekranie to przeliczenie według krzywej zapisanej przez producenta, opracowanej zwykle dla drewna albo dla kilku materiałów badanych w laboratorium.
W sprzedaży dominują trzy rozwiązania:
- Miernik oporowy (igłowy) mierzy przewodność między elektrodami wbitymi w materiał. Powstał z myślą o drewnie, a na innych materiałach podaje wartość przeliczoną na drewno, tak zwaną WME (ang. wood moisture equivalent).
- Miernik pojemnościowy (bezinwazyjny) przykłada się płasko do ściany. Rejestruje zmianę pola elektrycznego, a według instrukcji testo 616 wierzchnia warstwa wpływa na wynik bardziej niż głębsze.
- Tryb względny pokazuje liczbę bez jednostki, przydatną wyłącznie do porównań w obrębie jednego materiału.
Kolorowe paski i napisy w rodzaju „sucho”, „ryzyko”, „mokro” opierają się na tej samej przeliczonej skali. Dla drewna mają sens, ale na tynku czy cegle oznaczają tylko, że odczyt jest wyższy lub niższy od progów ustalonych przez producenta dla jego skali.
Myląca bywa nawet jednostka. W Polsce stan muru opisuje się zwykle wilgotnością masową, a część niemieckich urządzeń pokazuje stopień wypełnienia porów wodą. Według prof. Roberta Wójcika z UWM 12% wilgotności masowej może odpowiadać 75% na takim przyrządzie.
Dlaczego miernik wilgotności ścian bywa zawodny?
Miernik wilgotności ścian zawodzi przede wszystkim dlatego, że mur nie przypomina jednorodnej próbki, na której urządzenie skalowano. Producenci wymieniają warunki dobrego pomiaru: płaska powierzchnia, materiał bez pustek, równy rozkład wilgoci i brak metalu w pobliżu.
Odczyt najczęściej zniekształcają:
- sole w tynku i murze, które podnoszą przewodność; badania prof. Jerzego Hoły z Politechniki Wrocławskiej pokazują, że zasolenie zawyża wilgotność ocenianą metodami elektrycznymi,
- pręty zbrojeniowe, przewody i siatki w tynku, które zmieniają pole elektryczne miernika,
- pustaki, spoiny i kolejne warstwy (tynk, klej, ocieplenie), przez które urządzenie uśrednia różne materiały,
- szczelina między miernikiem a nierównym tynkiem, która daje wynik zbyt suchy,
- skroplona para na zimnej ścianie, zawilgacająca samą powierzchnię przy suchym wnętrzu muru.
Brytyjski instytut BRE zwraca uwagę, że sole gromadzą się w starych murach także wtedy, gdy problemu z wilgocią nie ma. Z tego powodu sam wysoki odczyt z miernika nie przesądza o zawilgoceniu.
Do czego domowy wilgotnościomierz się przydaje, a do czego nie?
Domowy wilgotnościomierz przydaje się do wyznaczania granic mokrej strefy i obserwowania trendu, ale nie rozstrzyga, czy ścianę można już zamknąć farbą, gładzią lub zabudową. Zestawienie metod pokazuje, gdzie kończy się sens pomiaru orientacyjnego.
| Metoda | Co pokazuje | Kiedy wystarcza |
|---|---|---|
| Miernik oporowy (igłowy) | Przewodność przeliczoną na drewno | Drewno, porównanie punktów na jednej ścianie |
| Miernik pojemnościowy | Zmianę pola elektrycznego w warstwie przy powierzchni | Szybka mapa mokrych i suchych miejsc |
| Kamera termowizyjna | Różnice temperatury powierzchni | Lokalizowanie podejrzanych stref, bez wartości wilgotności |
| Metoda karbidowa CM | Zawartość wody w próbce w % CM | Ocena wylewek przed układaniem podłóg |
| Metoda suszarkowo-wagowa | Wilgotność masową próbki po wysuszeniu | Pomiar odniesienia i skalowanie innych metod |
Przykładowa sytuacja: po zalaniu z mieszkania powyżej domowy miernik pokazuje wysokie liczby w pasie pod sufitem i niższe przy podłodze. To cenna wskazówka, skąd przyszła woda, ale nie informacja, ile wody zostało w murze.
Jak mierzyć domowym wilgotnościomierzem, żeby wynik miał sens?
Wynik ma sens wtedy, gdy porównuje się go z punktem odniesienia na tym samym materiale i powtarza w tych samych miejscach. Tak zalecają sami producenci: najpierw odczyt w miejscu na pewno suchym, potem w miejscach podejrzanych.
- Wybrać krzywą materiału zgodną z instrukcją, a przy braku pasującej krzywej użyć trybu względnego.
- Zmierzyć punkt odniesienia w suchej części tej samej ściany, z dala od rur i narożników.
- Wyznaczyć siatkę punktów i oznaczyć je ołówkiem, żeby kolejne odczyty były powtarzalne.
- Przykładać miernik płasko i z podobnym dociskiem, a elektrody igłowe wbijać zawsze na tę samą głębokość.
- Zapisywać datę, temperaturę i wilgotność powietrza, bo bez nich trudno porównać kolejne serie.
Liczy się kierunek zmian, a nie pojedyncza liczba. Na tej samej zasadzie stałych punktów opiera się ocena skuteczności osuszania ścian po zalaniu.
Jeśli wyniki w tych samych punktach przez kilka serii stoją w miejscu, trzeba szukać przyczyny: dalszego dopływu wody, wilgoci spod posadzki albo wody z gruntu. Wskazówki zawiera poradnik, jak odróżnić podciąganie kapilarne od zawilgocenia po zalaniu.
Kiedy potrzebny jest pomiar metodą referencyjną?
Pomiar referencyjny jest potrzebny wtedy, gdy od wyniku zależy decyzja techniczna albo rozliczenie szkody. Instrukcja miernika testo 616 zaznacza wprost, że urządzenie nie zastępuje metody CM ani metody suszarkowo-wagowej.
Dotyczy to zwłaszcza takich sytuacji:
- malowanie, gładzie i zabudowa ścian po zalaniu,
- układanie podłogi, czyli moment, w którym trzeba sprawdzić, czy wylewka jest sucha,
- spór o zakres szkody i dokumentacja dla ubezpieczyciela,
- stare, zasolone mury, w których odczyty elektryczne są najmniej wiarygodne.
Metoda suszarkowo-wagowa polega na zważeniu próbki, wysuszeniu jej w podwyższonej temperaturze i ponownym zważeniu; opisuje ją norma EN ISO 12570. Prof. Hoła podkreśla, że nawet przyrządy dielektryczne trzeba na obiekcie skalować na podstawie próbek badanych tą metodą.
Przegląd innych technik, od higrometrów po kamery, obejmuje zestawienie pięciu technologii pomiaru wilgoci. Przy szkodzie wodnej profesjonalne pomiary wilgoci łączą odczyty z kilku przyrządów i dokumentację zdjęciową w jednym protokole.
Gdy odczyt z domowego miernika budzi wątpliwości, Ujdzie Na Sucho wykonuje pomiary higrometrem, termohigrometrem i kamerą termowizyjną oraz przygotowuje dokumentację z pomiarów i zdjęć. Obsługujemy Wrocław i okolice, dojazd jest bezpłatny, a wycenę ustala się po oględzinach.
Przeczytaj także: Jak monitorować postępy podczas usuwania wilgoci po zalaniu?
Najczęściej zadawane pytania
Jaka wilgotność ściany jest normalna?
Za naturalną wilgotność muru uznaje się zwykle od 1,5 do 3-4% wilgotności masowej. Taki przedział podaje prof. Robert Wójcik z UWM, a dla murów zabytkowych za akceptowalne uznaje do 4%. Domowy miernik nie pokazuje wilgotności masowej, więc jego odczytu nie należy porównywać z tymi wartościami.
Czy wilgotnościomierz do drewna nada się do ściany?
Nada się tylko do porównań, bo jego skala dotyczy drewna. Na tynku czy cegle pokazuje wartość przeliczoną na drewno, a sole w murze dodatkowo ją zawyżają. Pozwala znaleźć miejsca bardziej mokre od suchego fragmentu tej samej ściany, ale nie określi, ile wody jest w murze.
Na jaką głębokość mierzy bezinwazyjny miernik wilgotności?
Zwykle na kilka centymetrów; instrukcja miernika testo 616 podaje pole pomiarowe o głębokości około 5 cm. Najsilniej wpływa na wynik warstwa najbliżej powierzchni, czyli najczęściej tynk. Gruby mur może więc być mokry w środku przy umiarkowanym odczycie albo odwrotnie.
Czy kamera termowizyjna zmierzy wilgotność ściany?
Nie, kamera termowizyjna pokazuje rozkład temperatury powierzchni, a nie zawartość wody. Wilgotne miejsca są zwykle chłodniejsze, dlatego termowizja dobrze służy do lokalizowania stref, w których warto wykonać dalsze pomiary. Według prof. Hoły metody termowizyjne nie pozwalają określić wartości wilgotności, więc tę ustala się inną metodą.
Dlaczego miernik pokazuje wilgoć na suchej ścianie?
Najczęściej odpowiadają za to sole w tynku lub murze, które przewodzą prąd i podbijają odczyt nawet po wyschnięciu. Podobnie działają metalowe elementy w ścianie i skroplona para na chłodnej powierzchni. Wynik warto sprawdzić pomiarem na próbce, bo sam odczyt z miernika nie przesądza o zawilgoceniu.






